In november komen internationale gezondheidsfunctionarissen bijeen om te beoordelen of de Verenigde Staten en Mexico hun status als mazelenvrije landen moeten verliezen. Aanleiding is de aanhoudende stijging van het aantal besmettingen. Volgens recente gegevens van de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC staat de teller voor 2026 op 2.318 gevallen. Daarmee is het totale aantal van 2025, toen er 2.289 besmettingen werden geregistreerd, nu al overtroffen met nog vijf maanden te gaan. Het is het hoogste aantal mazelenbesmettingen in de VS sinds 1991.
- De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC registreerde al 2.318 mazelengevallen in 2026.
- In november wordt formeel beoordeeld of de VS de status van mazelenvrij land verliest.
- De landelijke vaccinatiegraad onder kleuters is gedaald tot 92,5 procent.
De Verenigde Staten verklaarden in 2000 de lokale overdracht van het mazelenvirus officieel voor beëindigd. Dat succes werd bereikt door een langdurig hoge vaccinatiegraad. Om uitbraken van het zeer besmettelijke virus te voorkomen, is volgens de epidemiologische normen een landelijke dekkingsgraad van minstens 95 procent noodzakelijk.
Vaccinatiegraad zakt onder cruciale drempel van 95 procent
De hernieuwde opmars van de ziekte valt samen met een structurele daling in het aantal inentingen. De landelijke vaccinatiegraad voor de BMR-vaccinatie (mazelen, bof, rodehond) onder Amerikaanse kleuters zakte in het schooljaar 2024-2025 naar 92,5 procent, vergeleken met 95,2 procent in het schooljaar 2019-2020. In specifieke lokale gemeenschappen ligt de participatie nog aanzienlijk lager. Scepticisme tegenover vaccins en veranderend beleid hebben deze trend versterkt.
Met 2.318 geregistreerde gevallen heeft 2026 nu al meer mazelenbesmettingen dan het gehele voorgaande jaar, dat op zichzelf al het ergste jaar in ruim dertig dertig jaar was.
Dit houdt in dat de zogeheten groepsimmuniteit op veel plaatsen is weggevallen. Zodra de immuniteitsmuren in lokale gemeenschappen afbrokkelen, kan een geïmporteerd virusgeval zich razendsnel verspreiden onder niet-gevaccineerde personen, met name jonge kinderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem.
Grote regionale uitbraken leiden tot verhoogde ziektedruk
De stijging van het aantal ziektegevallen wordt voornamelijk gedreven door omvangrijke regionale brandhaarden. In de staat South Carolina is sprake van de grootste mazelenuitbraak in 35 jaar, met tot nu toe 997 vastgestelde gevallen. Ook in Utah en Arizona kampen gezondheidsdiensten met grote infectieclusters. In Utah alleen al zijn het afgelopen jaar meer dan 700 mensen ziek geworden.
Analyses van eerdere situaties laten zien hoe hardnekkig de verspreiding kan zijn. Zo blijkt uit lopend onderzoek naar een uitbraak in Texas in 2025 dat het werkelijke aantal besmettingen mogelijk het dubbele was van de toen 762 officieel geregistreerde gevallen.
Werkelijk aantal besmettingen ligt vermoedelijk veel hoger
Gezondheidsexperts benadrukken dat officiële cijfers stelselmatig een onderschatting vormen van de werkelijke situatie. Epidemiologen wijzen erop dat niet iedereen met klachten een arts bezoekt of zich laat testen, waardoor veel gevallen buiten het zicht van de instanties blijven.
Volgens wiskundige modellen van de Universiteit van Utah zou de omvang van de uitbraak in het grensgebied tussen Utah en Arizona in werkelijkheid drie tot vier keer groter kunnen zijn dan de bekende cijfers laten zien. Omdat de rapportage van ziekenhuisopnames niet in elke Amerikaanse staat verplicht is, ontbreekt bovendien een eenduidige landelijke maatstaf om de exacte ernst en omvang van de epidemie te meten.
Hoe kijkt u naar de daling van vaccinatiegraden en de gevolgen voor de volksgezondheid? Deel uw mening in de reacties hieronder.
