Met grootschalige politie-inzet, honderden arrestaties en het uitzetten van Spaanse journalisten heeft Marokko een nieuwe massale oversteek naar de Spaanse exclave Ceuta voorkomen. Na oproepen op sociale media om op 15 augustus opnieuw de grens over te steken, schroefden de autoriteiten aan weerszijden van de grens de veiligheidsmaatregelen op. Honderden migranten, voornamelijk uit landen ten zuiden van de Sahara, probeerden via het bergland rond de grensstad Fnideq de exclave te bereiken. De Marokkaanse autoriteiten grepen hard in, pakten honderden mensen op en voerden hen af naar het binnenland.
- Marokkaanse veiligheidstroepen hielden honderden migranten tegen en pakten bijna 300 mensen op bij de grensstad Fnideq.
- Verslaggevers van de Spaanse omroep RTVE en persbureau EFE werden door Marokkaanse autoriteiten zonder verklaring het gebied uitgezet.
- De ingreep volgt twee weken na een chaotische grensbestorming waarbij zeker 72.000 mensen Ceuta bereikten en circa honderd doden vielen.
Oproepen op sociale media leiden tot massale machtsontplooiing
Berichten van onbekende herkomst op sociale media riepen eerder deze week op om op 15 augustus massaal de grens naar het Spaanse grondgebied over te steken. Als reactie daarop veranderde de Marokkaanse grensstad Fnideq in een zwaarbewaakte zone. Veiligheidstroepen zetten controleposten op, brachten waterkanonnen in stelling en lieten patrouilleboten voor de kust varen.
Toen groepen migranten via de bergen om de controleposten heen probeerden te trekken, zette de Marokkaanse politie traangas in om de menigte te verspreiden. Volgens het Marokkaanse medium Le360 werden 294 personen aangehouden, onder wie 46 Marokkanen. Andere bronnen spreken van ruim honderd arrestaties. Een deel van de opgepakte migranten is met bussen overgebracht naar locaties dieper in het binnenland, zoals de stad Ouarzazate aan de rand van de Sahara, op zo’n 800 kilometer van de grens.
De Marokkaanse overheid stuurde verslaggevers van het Spaanse persbureau EFE en de publieke omroep RTVE direct weg uit de grensstreek.
Spaanse persvrijheid onder druk na plotselinge uitzettingen
De Spaanse journalisten kregen van een functionaris van het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken de opdracht Fnideq onmiddellijk te verlaten, waarbij enkel werd vermeld dat er “instructies werden opgevolgd”. De leiding van zowel EFE als RTVE veroordeelde de uitzetting scherp en noemde het een ernstige belemmering van de persvrijheid en het recht op informatie.
Ceuta vormt samen met het oostelijker gelegen Melilla de enige landgrens van de Europese Unie op het Afrikaanse continent, wat de twee Spaanse enclaves tot een scharnierpunkt in het Europese migratiedebat maakt.
Voor de Marokkaanse regering is het strikte optreden een duidelijke boodschap aan Madrid en Brussel. Het Noord-Afrikaanse land wil hiermee aantonen dat het de grensbewaking volledig onder controle heeft en een betrouwbare partner blijft in het tegenhouden van migratiestromen richting Europa.
2>Nasleep van de chaotische oversteek van twee weken geleden
De verhoogde paraatheid volgt op de gebeurtenissen van eind juli, toen ongeveer 72.000 migranten in enkele dagen tijd de grens van Ceuta wisten te overschrijden. Bij die stormloop kwamen volgens Spaanse autoriteiten tussen de 96 en 100 mensen om het leven. Hoewel het merendeel binnen korte tijd werd teruggestuurd naar Marokko, verblijven er volgens het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken nog altijd circa 5000 migranten in Ceuta, onder wie veel minderjarigen.
Spanje heeft de eigen grensbewaking in Ceuta inmiddels versterkt met een barrière in zee en meer dan 500 extra politieagenten vanaf het vaste land. De situatie leidt ook binnen de Spaanse politiek tot felle reacties. OppositiPartij PP uitte zware kritiek op premier Pedro Sánchez, die tijdens de uitbraak van de crisis op vakantie verbleef op Lanzarote. De Spaanse regering benadrukt dat de extra troepen aanwezig blijven zolang de rust niet volledig is hersteld.
