De 28-jarige Luigi Mangione heeft voor de federale rechtbank in Manhattan schuld bekend aan belagingsstatuten rond de dodelijke schietpartij op Brian Thompson, de topman van zorgverzekeraar UnitedHealthcare. Mangione legde vrijdag een verklaring af waarin hij toegaf dat hij Thompson op de ochtend van 4 december 2024 in Manhattan neerschoot, waarna de topman overleed. Het besluit om schuld te bekennen vond plaats tijdens een inderhaast ingelast verhoor, waarmee een dramatische wending ontstaat in een zaak die de Amerikaanse gezondheidszorgsector diep heeft geschokt.
- Luigi Mangione legde een schuldbekentenis af voor een federale rechtbank in Manhattan.
- De verdachte bekende dat hij Thompson op 4 december 2024 neerschoot na zich te hebben voorgedaan als belegger.
- Mangione sloot geen schikking; het openbaar ministerie kan de maximale straf van levenslang eisen.
- Advocaten eisen nu dat de afzonderlijke moordzaak bij de staat New York wordt geseponeerd.
De voorbereiding en de aanloop naar de schietpartij
Voorafgaand aan de fatale schietpartij stuurde Mangione e-mails naar UnitedHealthcare waarin hij zich voordeed als een potentiële belegger. Met deze list probeerde hij de precieze locatie van een investeerdersconferentie in Manhattan te bevestigen om de stappen van topman Brian Thompson te kunnen volgen. Uit informatie van de politie en het bedrijf bleek later dat Mangione zelf nooit klant is geweest bij de zorgverzekeraar.
Vijf dagen na het incident werd Mangione gearresteerd bij een vestiging van McDonald’s in Altoona, Pennsylvania, op ruim 370 kilometer (230 mijl) ten westen van Manhattan. Op kogelhulzen bij het misdaadtoneel waren de woorden “delay”, “deny” en “depose” gegraveerd — termen die geassocieerd worden met de wijze waarop Amerikaanse zorgverzekeraars claims afwijzen. In de aanloop naar de inhoudelijke behandeling voerden zijn advocaten verweer tegen het gebruik van in beslag genomen bewijsmateriaal uit een rugzak, waaronder een aantekenboek, en werd er kortstondig gesproken over een psychologische verdediging in de staatszaak.
De schuldbekentenis in de federale rechtbank
Vrijdag legde Mangione formeel zijn schuldbekentenis af voor de rechter. “Op de ochtend van 4 december 2024 schoot ik de heer Thompson neer in Manhattan en hij overleed,” verklaarde hij. Rechter Margaret M. Garnett stelde vast dat Mangione volledig toerekeningsvatbaar was nadat de verdachte aangaf dat zijn geest helder was.
Mangione legde een zogeheten ‘open plea’ af, wat inhoudt dat hij schuld bekende op alle aanklachten zonder dat er vooraf afspraken zijn gemaakt met de aanklagers over strafvermindering.
Federale aanklager Jamie McDonald benadrukte dat de overheid geen enkele concessie heeft gedaan en dat het openbaar ministerie de maximale straf zal eisen. Mangione’s advocaat, Karen Friedman Agnifilo, verklaarde buiten de rechtbank dat haar cliënt de volledige verantwoordelijkheid op zich heeft genomen en dat hij niet tweemaal vervolgd zou moeten worden voor hetzelfde incident.
Juridische strijd over de vervolgstappen
Snel na de federale zitting diende de verdediging van Mangione een verzoek in om de afzonderlijke aanklachten wegens moord en wapenbezit in de staat New York te seponeren. De advocaten stellen dat twee afzonderlijke strafvervolgingen voor dezelfde gebeurtenis een schending vormen van zijn rechten tegen dubbele vervolging (‘double jeopardy’). Ze beschuldigen de federale en lokale aanklagers ervan bewust te hebben samenwerkt om deze bescherming te omzeilen.
Het Amerikaanse rechtssysteem kent een dualistische structuur waarin zowel de federale overheid als afzonderlijke staten eigen wetten handhaven. Dit betekent dat iemand voor dezelfde handeling door beide autoriteiten vervolgd kan worden, mits de delicten onder verschillende wetboeken vallen. Het openbaar ministerie in Manhattan liet weten voorbereid te zijn om de moties van de verdediging te bestrijden en zet de voorbereidingen voort voor het staatsproces, dat gepland staat voor volgende maand.
De federale strafmaat wordt op 18 december door de rechter vastgesteld, waarbij Mangione een maximale straf van levenslange gevangenisstraf boven het hoofd hangt.
