In het oosten van België kampt de brandweer met de grootste natuurbrand uit de moderne geschiedenis van het land. Het vuur brak vrijdag uit in het kwetsbare veen- en bosgebied van de Hoge Venen, nabij de Duitse grens, en breidde zich door extreme hitte en wisselende wind razendsnel uit. Zaterdagavond was al meer dan 2700 hectare natuur verwoest. Ongeveer 600 inwoners van onder meer Sourbrodt en Bütgenbach moesten uit voorzorg hun woning verlaten, terwijl de overheid toeristen dringend oproept het gebied te verlaten. Hulpdiensten uit meerdere Europese landen schieten te hulp.
- Met meer dan 2700 hectare verbrande natuur is dit de omvangrijkste natuurbrand ooit gemeten in België.
- Rond de 600 bewoners uit Sourbrodt en Bütgenbach zijn geëvacueerd en opgevangen in een sporthal in Malmedy.
- Nederland, Zweden en Tsjechië sturen helikopters en blusvliegtuigen om het vuur via de lucht te bestrijden.
Een extreme hittegolf legt de basis voor het vuur
De ramp ontstond vrijdagmiddag tegen de achtergrond van een felle hittegolf die het land teistert, met temperaturen die lokaal oplopen tot 37 graden Celsius. De combinatie van aanhoudende droogte en een kwetsbare ondergrond van veen en dennenbossen creëerde een uiterst ontvlambare situatie. Het natuurgebied de Hoge Venen staat bekend om zijn specifieke veenlandschap, waar droogte de bovenlaag veranderd in een licht ontvlambare massa.
Een vergelijkbare verwoestende brand vond in deze regio plaats in 1911, eveneens tijdens een periode van extreme droogte en hitte. Vrijdag begon de brand nog op een oppervlakte van zo’n 80 hectare, maar door de aanhoudende droogte en de stijgende temperaturen laaide het vuur in rap tempo op.
Windstoten en onbegaanbaar terrein verergeren de situatie
Binnen vierentwintig uur groeide het getroffen gebied van 80 hectare uit tot een verwoeste vlakte van ruim 2700 hectare.
De bluswerkzaamheden vanaf de grond liepen zaterdag al snel vast doordat de wind draaide en het ruige, moerassige terrein voor zware brandweervoertuigen vrijwel ontoegankelijk bleek. Hoewel de noordzijde van het brandgebied enigszins kon worden ingedamd, breidde het vuur zich aan de oostzijde uit in de richting van bewoonde gebieden. Belgisch minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin liet weten geschokt te zijn door de snelheid waarmee het vuur zich om zich heen greep.
De gevolgen voor de lokale bevolking werden zaterdagmiddag snel merkbaar. Hulpdiensten gingen in het dorp Sourbrodt langs zo’n vijftien straten om inwoners te sommeren hun woning te verlaten. Ook delen van het naburige Bütgenbach en het gebied rond Waimes werden ontruimd. In totaal kregen zo’n 600 mensen de opdracht hun huis te verlaten. Inwoners en toeristen zagen een dikke rook de straten intrekken. Horecaondernemer David Rodolfs uit Waimes vertelde dat de as op de tafels van zijn terras viel, waarna hij zijn gasten moest verzoeken het pand direct te verlaten. Geëvacueerde bewoners werden opgevangen in een sporthal in de naburige gemeente Malmedy, waar het Belgische Rode Kruis noodopvang, eten en drinken verzorgt.
Europese luchtvloot maakt zich op voor grootschalige inzet
Omdat de brandweer het vuur op de grond niet meer dicht genoeg kan naderen, rust de hoop nu op grootschalige assistentie uit de lucht.
Om de situatie meester te worden heeft België het Uniemechanisme voor civiele bescherming van de Europese Unie geactiveerd. Dit stelsel maakt het mogelijk om bij grote crises snel gespecialiseerde hulp en materieel uit andere lidstaten in te zetten. Brandweerkorpsen uit Duitsland en Luxemburg schoten op de grond al te hulp, ondersteund door lokale boeren die met sproeiers het terrein nat houden.
De komende uren en dagen zal de nadruk liggen op een gecombineerde luchtaanval op het vuur. Nederland stuurt twee Chinook-helikopters van Defensie om te helpen blussen. Tsjechië levert eveneens een helikopter en Zweden zet twee gespecialiseerde blusvliegtuigen in. Deze internationale luchtvloot wordt ingezet om de oostelijke flank af te grendelen en te voorkomen dat de vlammenzee de nabijgelegen dorpen en woningen bereikt.
