In het Verenigd Koninkrijk hebben grote delen van het land een historisch droge maand achter de rug, waarbij op meerdere plaatsen gedurende de gehele maand juli geen enkele druppel neerslag is geregistreerd. Volgens de Britse nationale weerdienst Met Office was het weer in juli “werkelijk uitzonderlijk”. Zowel Engeland als Wales maakten de droogste julimaand mee in 190 jaar tijd. Onderzoekers en meteorologen benadrukken dat het uitblijven van neerslag ernstige gevolgen heeft voor het landschap en het risico op extreme weersverschijnselen vergroot zodra er uiteindelijk weer regen valt.
- Meerdere Britse meetstations registreerden in juli voor het eerst in hun geschiedenis nul millimeter neerslag.
- Engeland en Wales beleefden gezamenlijk de droogste julimaand in 190 jaar, met temperaturen ruim boven het gemiddelde.
- Deskundigen waarschuwen dat de extreem droge bodem bij regenval tot acute overstromingsgevaren leidt.
Meteorologen zien historische records sneuvelen
“Sommige delen van de regio Reading bleven gedurende de hele kalendermaand zonder meetbare neerslag. Dat is de enige keer dat dit is gebeurd sinds de continue lokale neerslagmetingen in 1858 begonnen, bijna 170 jaar geleden”, verklaarde Stephen Burt van de University of Reading. Zijn bevindingen worden ondersteund door cijfers uit het nabijgelegen Stratfield Mortimer, waar eveneens geen regen viel, en Wokingham, waar slechts 0,1 millimeter werd opgemeten.
Bij het beroemde meetstation Kew Gardens in Londen werd in de gehele maand juli geen meetbare neerslag geregistreerd, een primeur sinds de start van de metingen in 1871.
Op de luchthaven Heathrow liep de droge periode op tot minstens 42 opeenvolgende dagen zonder regen, een record voor de locatie waar sinds 1948 metingen worden verricht. Ook particuliere waarnemers bevestigen het zeldzame karakter van het weer. Ben Masschelein-Rodgers, een software-ingenieur die sinds 2009 een privéweerstation beheert bij Hampstead Heath in Noord-Londen, stelde vast dat juli de eerste kalendermaand zonder meetbare regen in het gebied was op basis van zijn eigen zeventienjarige datareeks en historische gegevens van het Met Office die teruggaan tot 1871.
Voorlopige gegevens van de Britse weerdienst tonen aan dat ten minste twintig meetstations in het zuiden van Engeland — onder meer in Kent, Essex, Surrey, Hampshire en het Isle of Wight — hun eerste regenloze julimaand ooit meemaakten. In het zuiden van Engeland viel gemiddeld slechts 1,5 millimeter neerslag, wat neerkomt op slechts 2 procent van het langjarig gemiddelde tussen 1991 en 2020, terwijl de gemiddelde temperatuur 3,2 °C boven normaal lag.
Neerslag brengt nieuw gevaar van plotselinge overstromingen
Hoewel regen een welkome verlichting lijkt te bieden voor het ingeteerde waternetwerk, waarschuwen wetenschappers voor de gevaren van een plotselinge weersomslag. Jeff Da Costa, verbonden aan de University of Reading, weest erop dat een snelle terugkeer van neerslag een “zeer aanzienlijk” risico op ernstige flitsbuien en overstromingen met zich meebrengt.
“De meeste bodems zijn verhard tot een harde korst en de reservoirs staan onder druk”, aldus Da Costa. “Het is niet zo dat een of twee dagen regen alles oplost. Het zou zelfs het grootste gevaar van allemaal kunnen worden.”
Wanneer grond gedurende langere tijd extreem uitdroogt, verliest de bovenste bodemlaag zijn absorberend vermogen. Regenwater stroomt in zo’n situatie direct af over het oppervlak in plaats van de grond in te trekken, wat laaggelegen gebieden snel onder water kan zetten. Daarmee verschuift het fysieke risico van een aanhoudend watertekort naar acute wateroverlast.
Droogte treft landbouw en Europese infrastructuur
Inmiddels bevindt meer dan de helft van Engeland en heel Wales zich officieel in droogteomstandigheden. De gevolgen in het landschap zijn duidelijk zichtbaar: graslanden verkleuren geel, natuurbranden breken uit en agrariërs waarschuwen voor dreigende tekorten in de gewasopbrengsten.
De situatie staat niet op zichzelf, maar past in een breder Europees patroon van langdurige hitte en droogte. Op het Europese continent leidde het aanhoudende droge weer eveneens tot grote bosbranden en historisch lage waterstanden in grote rivieren. De lage waterstand van de Donau dwong exploitanten in Hongarije en Roemenië om kernreactoren stil te leggen. In Duitsland belemmerde de lage waterstand van de Rijn de binnenvaart. Voor de Europese economie betekent dit dat niet alleen de agrarische sector onder druk staat, maar ook de energievoorziening en logistieke ketens over het water ernstige hinder ondervinden.
Maakt u zich zorgen over de toenemende frequentie van extreme droogte in Europa? Deel uw gedachten in de reacties hieronder.
