Het regelmatig drinken van koffie kan het risico op ernstige leveraandoeningen zoals cirrose en leverkanker aanzienlijk verlagen. Dat blijkt uit een grootschalig langetermijnonderzoek van het Amerikaanse Cedars-Sinai Medical Center, gepubliceerd in het vakblad Clinical Gastroenterology and Hepatology. Onderzoekers volgden gedurende gemiddeld dertien jaar bijna 355.000 volwassenen en ontdekten dat koffiedrinkers consistent betere gezondheidsresultaten lieten zien. Zowel cafeïnehoudende als cafeïnevrije varianten tonen een beschermende werking. Al bij één tot twee koppen per dag waren gunstige effecten zichtbaar, terwijl de sterkste verbanden werden waargenomen bij drie tot vier koppen per dag.
- Deelnemers die vijf of meer koppen koffie per dag dronken, hadden 47 procent minder kans op leverkanker en 32 procent minder kans op cirrose.
- Zowel cafeïnehoudende als cafeïnevrije koffie vertoonden vergelijkbare positieve verbanden met de levergezondheid.
- MRI-scans en bloedanalysen bevestigen dat koffiedrinkers minder levervet, minder ontstekingen en minder littekenweefsel vertonen.
Langdurig onderzoek onder honderdduizenden Britten
Om de invloed van koffie op de lever grondig te analyseren, maakten de onderzoekers gebruik van gegevens uit de UK Biobank. Ze volgden 354.957 deelnemers die bij de start van de studie geen voorgeschiedenis van cirrose of leverkanker hadden. Via gekoppelde medische dossiers hield het onderzoeksteam dertien jaar lang nieuwe diagnoses en sterfgevallen bij om te zien hoe de levergezondheid zich ontwikkelde.
Deelnemers die vijf of meer koppen koffie per dag dronken, hadden 32 procent minder kans op cirrose, 47 procent minder kans op leverkanker en 42 procent minder kans om te overlijden aan een leverziekte vergeleken met niet-koffiedrinkers.
Fysieke en moleculaire sporen in de lever
Naast het bijhouden van ziektecijfers onderzochten de wetenschappers ook MRI-scans van de lever en eiwitwaarden in het bloed. Levercirrose en leverkanker ontstaan dikwijls na langdurige vetophoping en chronische ontstekingen, waarbij gezond weefsel geleidelijk verandert in littekenweefsel (fibrose). Uit de scans bleek dat koffiedrinkers daadwerkelijk minder levervet, minder overtollig ijzer, minder ontstekingen en minder fibrose vertoonden.
Bovendien bevatte hun bloed hogere concentraties van eiwitten die geassocieerd worden met een gezonde leverfunctie, en juist lagere niveaus van eiwitten die wijzen op ontstekingsprocessen en weefselbeschadiging. Omdat cafeïnevrije koffie vergelijkbare resultaten liet zien, vermoeden de onderzoekers dat niet alleen cafeïne, maar ook andere natuurlijke stoffen in koffie een beschermende rol spelen.
Matiging en traditionele leefstijl blijven de basis
Hoewel de resultaten positief zijn, benadrukken de onderzoekers dat het gaat om een observatiestudie. Dit betekent dat er een sterk verband is vastgesteld, maar dat niet direct is bewezen dat koffie de ziekten zelf voorkomt. Dit houdt in dat koffie een ondersteunende rol kan spelen, maar nooit een vervanging vormt voor bekende preventieve maatregelen zoals een gezond gewicht, matig alcoholgebruik, voldoende beweging en het onder controle houden van de bloeddruk en het cholesterolgehalte.
Koffieconsumptie is bovendien niet voor iedereen geschikt; mensen met een onbeheerste hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, ernstige angstklachten of slapeloosheid moeten voorzichtig blijven met cafeïne.
Vervolgonderzoek van het team zal zich richten op het identificeren van de specifieke inhoudsstoffen in koffie die verantwoordelijk zijn voor de beschermende effecten, om zo beter te begrijpen hoe deze biologische processen precies werken.
Drinkt u dagelijks koffie met uw gezondheid in het achterhoofd, of geniet u er vooral van vanwege de smaak? Deel uw ervaringen in de reacties onder dit artikel.
