Omdat het Europese hoofdkantoor van Uber in Nederland gevestigd is, treedt de Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens op als leidende privacytoezichthouder voor heel Europa. De toezichthouder heeft het Amerikaanse technologiebedrijf nu een boete van 824,9 miljoen euro opgelegd. Aanleiding is het geautomatiseerd deactiveren van accounts van Europese taxichauffeurs tussen 2018 en 2022. Zonder dat een mens de beslissing beoordeelde, raakten chauffeurs plotseling hun werk en inkomen kwijt. Dit vormt volgens de Autoriteit Persoonsgegevens een ernstige overtreding van de Europese privacywetgeving. Uber heeft inmiddels beroep aangetekend tegen de beslissing.
- De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens legt Uber een boete op van 824,9 miljoen euro.
- Het bedrijf deactiveerde accounts van chauffeurs tussen 2018 en 2022 zonder menselijke tussenkomst.
- De sanctie vertegenwoordigt de maximale wettelijke boete van vier procent van Ubers wereldwijde jaaromzet.
- Uber maakt formeel bezwaar tegen het besluit van de toezichthouder.
Nederlandse toezichthouder beschermt Europese privacyrechten
In het Europese privacyrecht geldt dat een bedrijf met een hoofdkantoor binnen de Europese Unie valt onder het primaire toezicht van de privacywaakhond van het betreffende vestigingsland. Doordat de Europese tak van Uber vanuit Nederland opereert, behandelt de Autoriteit Persoonsgegevens klachten die betrekking hebben op chauffeurs in de gehele Europese Unie.
Het onderzoek kwam op gang nadat 171 Franse chauffeurs hun situatie hadden gemeld bij een lokale mensenrechtenorganisatie. Doordat de besluitvorming via het Nederlandse hoofdkantoor liep, nam de Autoriteit Persoonsgegevens de zaak over. Uit het onderzoek bleek dat Ubers systemen accounts automatisch blokkeerden zonder dat een menselijke medewerker de beslissing controleerde.
“Van het een op het andere moment hadden ze geen inkomen meer via Uber”, lichtte Monique Verdier, vicevoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, toe. “Een computer mag niet op eigen houtje besluiten nemen die grote gevolgen voor je hebben.”
Geautomatiseerde besluitvorming raakt de kern van de AVG
Onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) gelden strikte regels voor geautomatiseerde besluitvorming. Het uitgangspunt van de wet is dat burgers het recht hebben niet te worden onderworpen aan een besluit dat uitsluitend is gebaseerd op geautomatiseerde verwerking, wanneer dit ingrijpende gevolgen heeft voor hun dagelijks leven of inkomen. Bij maatregelen met een grote impact, zoals een accountblokkering, dient een organisatie altijd menselijke tussenkomst te bieden.
De boete van 824,9 miljoen euro is vastgesteld op de maximale wettelijke sanctie van vier procent van de wereldwijde jaaromzet van het bedrijf. Hiermee onderstreept de toezichthouder dat de AVG ook strikt geldt voor platforms die op grote schaal gebruikmaken van algoritmes bij de aansturing van hun diensten.
Zoveelste sanctie voor het technologiebedrijf in Nederland
Het is niet de eerste keer dat de Nederlandse privacytoezichthouder handhavend optreedt tegen de Amerikaanse taxidienst. De Autoriteit Persoonsgegevens legde Uber eerder al drie sancties op voor verschillende overtredingen:
- In 2018 kreeg het bedrijf een boete van 600.000 euro.
- In 2023 volgde een boete van 10 miljoen euro.
- In 2024 legde de toezichthouder een boete op van 290 miljoen euro wegens het onrechtmatig doorgesturen van persoonsgegevens van Europese chauffeurs naar de Verenigde Staten.
Met een bedrag van bijna 825 miljoen euro is deze nieuwste straf de hoogste boete die de Autoriteit Persoonsgegevens tot nu toe aan Uber heeft opgelegd.
Uber geeft aan het niet eens te zijn met de uitkomst van het onderzoek en heeft een beroepsprocedure gestart om de boete aan te vechten.
Vindt u dat computers en algoritmes zelfstandig besluiten mogen nemen die iemands werk of inkomen beïnvloeden? Laat uw mening achter in de reacties.
