In de Amerikaanse staat New York is een kind overleden aan de gevolgen van mazelen. Gouverneur Kathy Hochul maakte het overlijden maandag (lokale tijd) bekend. Volgens staatsfunctionarissen is het de eerste mazelendode in New York in dertig jaar. Het kind woonde in Lewis County, een landelijk gebied in het noorden van de staat, vlak bij de grens met Canada en ongeveer 150 kilometer (93 mijl) ten noorden van Syracuse. De ziekte heeft zich daar de afgelopen maand verspreid. Over de leeftijd van het kind is niets bekendgemaakt. De Democratische gouverneur verbindt de mazelendode direct aan het vaccinatiebeleid van de regering-Trump.
- Een kind in Lewis County is overleden aan mazelen, de eerste mazelendode in de staat New York in dertig jaar.
- Volgens de gezondheidsdienst van de staat zijn er dit jaar 178 mazelengevallen in New York gemeld, waarvan 15 in Lewis County.
- De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC telde eind oktober 4852 bevestigde gevallen in de VS, meer dan twee keer zoveel als in heel 2025.
- Hochul riep begin oktober de noodtoestand uit vanwege de mazelenuitbraak.
„Het breekt mijn hart om te horen dat een kind in Lewis County is overleden na een besmetting met mazelen”, zei Hochul. Als moeder en grootmoeder kan ze zich naar eigen zeggen nauwelijks voorstellen wat de familie doormaakt. De gezondheidsdiensten van de staat en van Lewis County betuigden in een gezamenlijke verklaring hun medeleven. Ze vroegen om respect voor de privacy van de familie en riepen inwoners op hun vaccinatiestatus te controleren.
Hochul legt een deel van de schuld bij Washington
Hochul liet het niet bij een condoleance. Zij noemde de dood van het kind „een schokkende herinnering aan wat er op het spel staat wanneer Washington bewust decennia van vooruitgang tenietdoet bij de bescherming van Amerikanen tegen vermijdbare ziekten”. Volgens haar houdt New York vast aan beproefde maatregelen voor de volksgezondheid.
Haar kritiek richt zich vooral op minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy jr., die Trump in februari 2025 aanstelde. Kennedy ligt al langer onder vuur vanwege het stijgende aantal besmettingen. Ook heeft hij herhaaldelijk getwijfeld aan het nut van vaccinaties. Trump zelf verspreidde meermaals onjuiste informatie over vaccins. Zo bracht hij vaccins in verband met autisme.
Het federale ministerie van Volksgezondheid (HHS) liet na het overlijden weten dat Kennedy en CDC-directeur Erica Schwartz benadrukken dat het bmr-vaccin, tegen bof, mazelen en rodehond, de effectiefste bescherming tegen mazelen is.
De noodtoestand in New York geeft meer zorgverleners de bevoegdheid om te vaccineren
Begin oktober riep Hochul de noodtoestand uit, vanwege de besmettingen in buurstaten en in landelijke delen van New York. Met dat decreet mogen ook ambulancepersoneel, verloskundigen en andere zorgverleners het mazelenvaccin toedienen. Daarnaast mogen verpleegkundigen artsen bijstaan bij het voorschrijven van tests. „Niemand zou ernstig ziek mogen worden of overlijden aan een ziekte die met vaccinatie te voorkomen is”, zei Hochul toen.
Volgens de gezondheidsdienst van de staat zijn er dit jaar 178 gevallen gemeld. Daarvan deden zich er 170 buiten New York City voor. In Lewis County gaat het om 15 gevallen.
De VS kampen met de zwaarste mazelenuitbraak in decennia
De mazelendode in New York staat niet op zichzelf. Het aantal besmettingen in de VS bereikte deze zomer al het hoogste niveau in decennia. De CDC telde eind oktober 4852 bevestigde gevallen. In heel 2025 waren dat er 2289. Volgens CDC-cijfers tot 22 oktober hangt 96 procent van de gevallen samen met uitbraken. Dit jaar zijn er 43 nieuwe uitbraken vastgesteld.
De CDC registreert dit jaar officieel drie sterfgevallen. Afzonderlijke staten melden echter hogere aantallen. Pennsylvania, een van de zwaarst getroffen staten, meldt al vijf doden op bijna 1400 gevallen (1398) in 44 county’s tot 26 oktober. In die staat werden 265 mensen in het ziekenhuis opgenomen.
In 2000 verklaarden de VS mazelen uitgeroeid dankzij hoge vaccinatiegraden, maar de laatste jaren ligt de vaccinatiegraad onder de 95 procent die nodig is om uitbraken te voorkomen.
Gezondheidsexperts wijten de huidige epidemie vooral aan de dalende vaccinatiegraad en aan een groeiend wantrouwen tegenover gezondheidsautoriteiten. Als de uitbraken aanhouden, kunnen de VS hun status als mazelenvrij land verliezen.
Mazelen zijn zeer besmettelijk en in zeldzame gevallen dodelijk
Mazelen veroorzaken koorts, luchtwegklachten en huiduitslag. Soms ontstaan ernstiger complicaties, zoals een longontsteking of een hersenontsteking. Die kunnen blijvende schade of de dood tot gevolg hebben. Op elke duizend gevallen overlijden ongeveer één tot drie patiënten. Voordat het vaccin begin jaren zestig beschikbaar kwam, stierven in de VS jaarlijks honderden kinderen aan de ziekte. Wereldwijd eist mazelen nog altijd tienduizenden levens per jaar.
Twee doses van het bmr-vaccin geven volgens NBC News 97 procent bescherming, meestal levenslang. In de VS krijgen kinderen de eerste prik doorgaans rond hun eerste verjaardag en de tweede rond hun vijfde.
In Nederland zit de mazelenvaccinatie sinds 1976 in het Rijksvaccinatieprogramma. Sindsdien worden jaarlijks enkele tientallen gevallen gemeld. Sinds 1981 zijn in Nederland elf sterfgevallen door mazelen bekend. Het meest recente geval was in juni 2025: een volwassene met een afweerstoornis.
