Wetenschappers van onder meer de University of California, Berkeley hebben via een nieuwe analysetechniek genetisch materiaal van twee onbekende menselijke voorouders in ons DNA gelokaliseerd. De studie, die is gepubliceerd in het vakblad Science, toont aan dat de moderne mens (Homo sapiens) in het verleden is gekruist met ten minste twee vooralsnog mysterieuze mensachtigen, naast de al bekende Neanderthalers en Denisovamensen. Een van deze zogeheten ‘spookvoorouders’ liet sporen achter die aanwezig zijn bij vrijwel alle huidige mensen op aarde.
- Nieuwe analysetechnieken tonen aan dat 0,5 tot 1 procent van het DNA van moderne mensen afkomstig is van een onbekende ‘spookvoorouder’.
- Deze vermenging vond meer dan 50.000 jaar geleden plaats in Afrika, nog voor de menselijke migratie naar Europa en Azië.
- Een tweede, nog oudere ‘super-archaïsche’ lijn van 1,8 miljoen jaar oud liet via de Denisovamens sporen achter.
- Mogelijke kandidaten voor deze voorouders zijn de uitgestorven soorten Homo heidelbergensis en Homo erectus.
Genetische sporen zonder fossiel DNA
Lange tijd was de wetenschap voor het ontrafelen van oude menselijke lijnen afhankelijk van DNA dat direct uit fossielen werd gewonnen, zoals bij Neanderthalers en Denisovamensen. Om de sporen van voorouders zonder fossiel DNA op te sporen, ontwikkelden de onderzoekers een methode genaamd TRACE (TRacking Archaic Contributions via ARG Estimation). Deze techniek analyseert de volledige genomen van hedendaagse mensen om stamboomrelaties door de tijd heen te reconstrueren.
Door patronen van genetische variatie bij huidige bevolkingsgroepen wereldwijd in kaart te brengen, kon het team onder leiding van onderzoekers Yulin Zhang, Priya Moorjani en Arjun Biddanda vaststellen welke stukjes DNA afkomstig zijn van heel oude, uitgestorven populaties. In totaal bestaat ongeveer 2 procent van het genoom van de moderne mens uit materiaal van archaïsche mensachtigen.
Twee onbekende mensachtigen in ons genoom
Het onderzoek wijst uit dat een van de ontdekte spooklijnen zich zo’n 800.000 jaar geleden afsplitste van de lijn die naar de moderne mens leidde. Deze groep mengde zich meer dan 50.000 jaar geleden in Afrika met de moderne mens, nog voordat Homo sapiens op grote schaal uitwaaierde over Europa en Azië. Ieder mens draagt ongeveer 0,5 tot 1 procent DNA van deze specifieke voorouder met zich mee.
Omdat verschillende mensen verschillende stukjes van dit erfgoed bezitten, bevindt bijna het volledige genoom van deze 800.000 jaar oude spookvoorouder zich verdeeld over de huidige wereldbevolking.
De tweede ontdekte lijn is nog een stuk ouder: een zogeheten ‘super-archaïsche’ lijn die circa 1,8 miljoen jaar geleden afsplitsend ontstond. Deze mensachtige mengde zich in Eurazië met de Denisovamensen, die het genetische materiaal vervolgens weer doorgaven aan de moderne mens toen zij zich later onderling kruisten.
Nieuw zicht op het ontstaan van de mens
In de pale Antropologie werd de evolutie van de mens lange tijd gezien als een strak vertakende boom. Deze ontdekking onderstreept echter dat de menselijke geschiedenis eerder een ingewikkeld netwerk is van populaties die elkaar ontmoetten, migreerden en genetisch mengden. Dat genetische sporen van deze specifieke spookvoorouder zo goed bewaard zijn gebleven — in tegenstelling tot veel Neanderthaler-DNA dat door natuurlijke selectie verdween — doet vermoeden dat deze populatie destijds betrekkelijk groot was en weinig nadelige mutaties met zich meedroeg.
Hoewel er geen fysiek DNA van de voorouders zelf beschikbaar is, geven de tijdslijnen belangrijke aanwijzingen. Wetenschappers, onder wie Chris Stringer van het Natural History Museum in Londen, suggereren dat de 800.000 jaar oude lijn zou kunnen overeenkomen met Homo heidelbergensis, en de 1,8 miljoen jaar oude lijn met Homo erectus.
Wat vindt u van de gedachte dat ons eigen DNA nog vol zit met onbekende hoofdstukken uit de menselijke geschiedenis? Deel uw mening hieronder.
